Srijeda , 21 Oktobra 2020, 8:23
Home / Kultura i umjetnost / Vaskrsija Janković- pisac iz Boljanića

Vaskrsija Janković- pisac iz Boljanića

Pisanjem knjiga Vaskrsija Janković se počeo baviti u poznim godinama svog života. Njegov entuzijazam i ljubav prema selu u kom je rođen i odrastao je za svaku pohvalu.  Ni starost, bolest i iznemoglost ga ne zadržavaju da piše djela koja ostavlja naraštajima koji dolaze kao uspomenu na vrijeme, ljude, običaje koji su iza nas. U njegovim djelima se osjeti velika ljubav i lokalni patriotizam prema Boljaniću, Ozrenu, narodu tog kraja, njegovim običajima, patnjama i stradanjima tokom ratova. Veliki trud i napor je uložen da bi se prikupila sva istorijska građa. Godine, mjeseci, dani i sati su potrošeni na traženje arhivske građe Bosne i Hercegovine, čitanje  crkvenih knjiga, razgovore sa starijim sunarodnicima da bi se prikupile sve činjenice za pisanje jedne knjige.

Vaskrsija Janković, rođen u Bolјaniću 09.04.1939. god. od majke Mileve i oca Luke. Osnovnu školu je završio u Bolјaniću, srednju i višu u Beogradu. Radni vijek je u cijelosti proveo na želјeznici, na radnim mjestima počev od pružnog i magacinskog radnika do šefa stanice, a radio je u Bihaću, Osijeku, Rumi, Šidu, Zidanom Mostu, Lukavcu, Petrovu, Sočkovcu, Kreki, Suvom Polјu, Tuzli i Kostajnici.
Bio je aktivan u razvoju sela kao član Skupštine savjeta i Više komisija mjesne zajednce Bolјanić, delegat u Skupštini opštine SIZ-a kulture Gračanica. Bio je aktivan u razvoju sporta i kulture u selu i kao prsdsednik KUD-a „Todor Panić“ Bolјanić.
Kao borac Vojske Republike Srpske, učestvovao je u otadžbinsko- odbranbenom ratu 1991 – 1995. godine. Učestvovao u osnivanju SDS-a i bio predsednik MO SDS-a Bolјanić.
Svojevremeno je sarađiva sa lokalnim listovima „Glas želјezničara“, „Glas komuna“, „Svitanja“, i „Vidici“.
Objavio je tri knjige:

Spomen knjiga

2002. godina

Knjiga o poginulim srpskim borcima i civilnim žrtvama rata i umrlim borcima na prostoru Ozrena, Vozuće i Gostovića, tokom otadžbinskog rata 1992 — 1995. godine.

Vaskrsija JankovićMonografija Bolјanića- nedovršena priča

2008.godina

BOLjANIĆU, SELO MOJE MILO(Recenzija Monografije o Bolјaniću)

“Podno čarobnog ozrenskog vrha Gostilјa, uzdignutog blizu 900 metara nad morem, poleglo je selo Bolјanić o kome se mnogo zna, ali o kome je malo napisano. A sve što nije napisano, nije se ni desilo. Gostilј je preko svojih čuka preturio mnoge bune i ratove, posmatrao s visine tužne i radosne, ispraćao slave, svadbe i sahrane. Tugovao je i radovao se sa svojim Bolјanićanima, kojima je prirastao za srce, kao i oni njemu.

U podnožju Gore rodio se Ozrenac Vaskrsija, kome su roditelјi dali simbolično ime. Jer, na Ozrenu se dešava stalno uskrsnuće i vaskrsnuće. Svakog jutra iza Gostilјa vaskrsava Sunce, a u suton umire Mjesec. Starina Gostilј sve to posmatra i kao da, kao onomad kralјica Katarina na Kralјici, kaže: „Mili Bože, divna obazraja”

Mnogo je obazraja vidio Vaskrsija, mnogo je muke i sreće u Bolјaniću svom proživio i doživio, sina je izrodio i u grob ga na vječni počinak kao junaka Vojske Srpske na vječni sanak ispratio.

Skuplјala se godinama u Vaskrsiji priča o rodnom selu, o drugovanju i dragovanju u njemu. Rojila su se se sjećanja i legende, naklapanja i pjesme, tugovanke i veselice. Želјezničar po zanimanju, a duša od čovjeka po vokaciji, u sebi je proživlјavao životni film u kome je bio i koga je zajedno sa svojim sunarodnicima proživlјavao, doživlјavao i na svoj način, kao iskusni montažer, pretakao u riječ koja nije mogla, a da ne ispliva na površinu, koja se u savremenom svijetu zove javnost.

Poslije knjige koju je napisao o junacima koju su dali život za krst časni i slobodu zlatnu odlučio je da progovori i o svojim drugim precima, koji nisu ginuli, a koji su se rađali i umirali na prostoru omeđenom imenom koje se Bolјanić zove.

Malo je sela u okruženju sa tako bogatom, burnom i slavnom tradicijom, kulturnim i duhovnim bogatstvom kao što je Bolјanić. Istovremeno, malo je tako velikih i slavnih naselјa u kojima je ostao pisani trag i značajno mjesto u arhivama. Svakog istraživača trajanja i postojanja takva spoznaja bi obeshrabrila. Ali, nije Vaskrsiju Jankovića. Krenuo je ni od čega, tragao, putovao i drugovao, zlopatio i radovao, da bi iz ko zna kuda, i ko zna otkuda iskopao zrna istine o rodnom selu koja je nanizao u bisernicu na kojoj piše „Monografija sela Bolјanić”.

Iskusni istraživači bi se našli u dilemi na početku puta koga je Janković skoro pola decenije prolazio. Kopao je kao onomad rudari u dubokim jamama i iz mračnog rudnika iskopao zlato koje je uokvirio u korice neobične i neobično lijepe knjige.

Naiva i profesionala spojene su u jedno, naiva po iskrenosti a profesionala po pristupu radu. Ovo dvoje simbioza je koja je dala upečatlјiv rezultat uokviren u korice između kojih dišu umrli, svjež vazduh dobijaju živi, stari gutaju novu energiju, a mladi se uče ko su, gdje su, odakle su i kuda treba da idu.

Jankovićeva monografija o Bolјaniću njegov je, a treba da bude i ponos njegovih Bolјančana. Poneka stilska i metodološka trapavost u Jankovićevoj tvorevini više je prednost, nego mana. Štivo je ispričano jezikom čovjeka iz naroda koji je dio priče uokvirene u knjizi proživio, a dio spoznao listajući prašnjave knjige u arhivama od Beograda, preko Tuzle, Doboja i Petrova.

Autor je rekao sve ono što o Bolјaniću treba reći i sve ono što se o Bolјaniću danas zna. Priču nije dovršio, jer, kako kaže, nije je ni moguće dovršiti, jer može da bude dovršena kada nestane Bolјanića.

Vaskrsija je ubijeđen, kao i njegovi Bolјančani, da Bolјanića neće nestati i da će njegova priča o selu zauvijek ostati nedovršena.

Kao vrijedan doprinos monografskom štivu u nas, koga nedostaje svuda i odvajkada, Jankovićevu knjigu svim srcem preporučujem za štampanje.”

prof. Ozren Jorganović, U Petrovu, 28.jula 2008. godine

Vaskrsija Janković“Spasavanje savezničkih avijatičara”

2016. godina, koautor Cvijetin Jovanović- Cvika

Recenzija knjige

“Ovih dana dobio sam na recenziju rukopis pod nazivom SPASAVANјE- savezničkih avijatičara sa improvizovanog Ozrenskog ratnog aerodroma u selu Bolјaniću 1944. – 45. godine, autora Vaskrsije Jankovića i Cvijetina Jovanovića – Cvike. Rukopis ima 129. strana teksta B-5 formata sa oko 40 foto priloga. Rukopis je monografskog karaktera, jer su autori želeli da ovaj problem razreše sa svih strana, koristeći objavlјene izveštaje po raznim sredstvima dnevnog informisanja, bilo da se radi o našim ili stranim, uz komparaciju sa svedočenjima preživelih učesnika u pomenutim događajima, bazirajući se uglavnom na lokalne žitelјe. S obzirom na činjenicu da su autori rodom iz sela Bolјanić bilo im je veoma prezentno koliki je doprinos pružilo stanovništvo sela u spašavanju savazničkih pilota, i koliki je to odjek imalo u svetu obuhvaćenim ratom, pogotovo ako se zna da savezničke avijatičare spašava mala zemlјa kao što je bila Jugoslavija. Taj fakat u svetu je ostavlјao različite utiske i stvarao je kod raznih izveštača razne impresije. U želјi da spreče bilo kakva prepričavanja, odnosno interesne spekulacije, autori su rešili da ovaj problem tretiraju kroz prizmu multilateralnosti, koja proizlazi iz naziva raznih poglavlјa, koja su u okviru teksta dobila adskvatan prostor. U žslјi da problem čitaocu predoče pggo jasnije, autori su smatrali da je neophodno da se u kratkim crtama osvrnu na istorijsko-geografski presek oblasti koje gravitiraju selu Bolјaniću gde je bio lociran aerodrom. U okviru toga morali su da obrade istorijsko-topografsku građu oblasti Ozrena, sa nagpaskom na samu njegovu etimologiju. Autorima je bilo jasno da izbor baš ovog mesta za podizanje ratnog aerodroma nije izabrano pukim slučajem, već da je ono bilo predodređeno geografsko-strateškim položajem, jer je sama lokacija aerodroma, u prirodnom smislu, bila zaštićena sa svih strana, tako da su avioni mogli bezbedno da sleću i poleću, iano je u dalјem okruženju rat trajao.

Knjiga je pisana jednostavnim i lakim jezikom koji čitaoca ne zamara, već ga na neki način upućuje da štivo pročita do kraja. To je osnovna karakterisrika autora koji iz sebe imaju veliko iskustvo, a to u našem slučaJu upravo karakteriše autore ove publikacije Uzimajući u obzir sve navedeno sa puno opravdanja preporučujem rukopis pod naslovom SPASAVANјE – savezničkih avijatičara, autora Vaskrsije Jankovića i Cvijetina Jovanovića – Cvike za štampu, jer knjiga obrađuje retku a dosta interesantnu materiju, koja bi ubrzo pala u zaborav. Knjiga Spasavanje biće veliki doprinos u proučavanju Drugog svetskog rata, kao i u učešću ovih oblasti u njemu. Završavajući ovu kratku reminisceniiju, moramo istaći da su augori znali da su se latili veoma tepškog i nezahvalnog posla, ali njihov pagriotizam nije im dozvolјavao da to ne privedu kraju, jedinu nadu i utehu pružiće im buduće generacije.

Akademik Mlađan Cunjak

boljanic.com

Komentariši

Ova web stranica koristi Akismet za zaštitu protiv spama. Saznajte kako se obrađuju podaci komentara.